İslam Mezhepleri Tarihi; İslam'ın siyasi, itikadi ve ameli sahasında ortaya çıkan düşünce ekollerini, dinin anlaşılma biçimine dair farklılıkların zamanla kurumlaşması sonucu ortaya çıkan "beşeri oluşumlar" olarak değerlendiren ve bu yapıları ilmî yöntemlerle inceleyen temel bir disiplindir. Klasik dönemdeki fırkaları (Haricilik, Şiilik, Mutezile, Mâtürîdiyye, Eş'ariyye vb.) doğdukları sosyo-kültürel ve politik zeminle birlikte ele alan bu ilim dalı, zengin "Makalat" ve "Firak" literatürüne dayanır. Günümüzde ise bu klasik birikim; din-siyaset ilişkisi, dini gruplaşmalar, tekfir problemi ve şiddet üreten oluşumlar gibi çağdaş meselelere ışık tutmak amacıyla yeniden değerlendirilmektedir.
Ana Bilim Dalımızın temel amacı, öğrencilerimize mezhepleri-fırkaları yalnızca aktarmakla yetinmeyip, onlara mezheplerin tarihsel ve beşeri birer yorum olduğu bilinciyle analitik ve eleştirel bir bakış açısı kazandırmaktır. Bu alandaki temel akademik ilkemiz; her mezhebi ve dinî grubu kendi temel kaynaklarından hareketle, betimleyici (deskriptif) ve tarafsız bir metotla incelemektir. Bu doğrultuda, klasik literatür üzerinden gerçekleştirilen okumalar, kavram analizleri ve fırkaların teşekkülüne etki eden sosyo-politik şartların incelenmesi, eğitim ve araştırma faaliyetlerimizin merkezinde yer almaktadır.
Lisans müfredatımızda yer alan İslam Mezhepleri Tarihi zorunlu dersi ve Çağdaş İslam Akımları seçmeli dersi aracılığıyla, öğrencilerin hem klasik dönem fırkalarını hem de modern İslam akımlarını (tarihî ve güncel oluşumları) objektif bir perspektifle kavramaları hedeflenmektedir. Böylece, İslam medeniyetindeki birlikte yaşama tecrübesini özümsemiş, eleştirel düşünme ve ilmî araştırma becerilerine sahip ilahiyatçılar yetiştirilmektedir. Ayrıca anabilim dalımız, ulusal ve uluslararası düzeyde gerçekleştirilen sempozyumlar ve bilimsel yayın faaliyetleriyle akademik birikime güçlü bir katkı sunmayı sürdürmektedir.
Ana bilim dalımız Fakültemizin kuruluşundan 2023 yılına kadar “Kelam ve İslam Mezhepleri Tarihi Ana Bilim Dalı” çatısı altında faaliyet göstermiştir. 2023 yılında müstakil bir ana bilim dalı olarak yeniden yapılandırılmış olup Anabilim Dalı Başkanlığı Prof. Dr. Şahin AHMETOĞLU tarafından yürütülmektedir.
Öğretim Elemanlarımız
Prof. Dr. Ahmet ŞAHİNOĞLU (Başkan)