Kur'ân-ı Kerîm Okuma ve Kıraat İlmi | Kilis 7 Aralık Üniversitesi

Kur'ân-ı Kerîm Okuma ve Kıraat İlmi Ana Bilim Dalı

Kıraat, Kur’an-ı Kerîm’in doğru, sahih ve usulüne uygun şekilde okunmasını konu edinen temel İslâmî ilim dallarından biridir. Bilindiği üzere Kur’an’ın ilk muallimi ve açıklayıcısı Hz. Peygamber’dir (sav). Kur’an’ın lafzının muhafazası, doğru telaffuzla okunması ve kıraat vecihlerinin sonraki nesillere aktarılması süreci sahabe ile başlamış, tâbiîn ve onları takip eden âlimler vasıtasıyla büyük bir titizlikle sürdürülmüştür. Bu birikim zamanla tecvid ve kıraat ilimleri etrafında sistematik bir ilmî disipline dönüşmüştür.

Tarihsel süreçte Kur’an tilavetinin doğru icrası için mahreç ve sıfat ilmi, med bahisleri, vakf-ibtidâ kuralları, kıraat vecihleri ve tilavet üslupları ayrıntılı biçimde ele alınmış; böylece hem teorik hem uygulamalı güçlü bir Kur’an eğitim geleneği teşekkül etmiştir. Günümüzde Kıraat Anabilim Dalları bu köklü birikimi akademik ve pedagojik yöntemlerle sürdürmeyi amaçlamaktadır.

Bu çerçevede Kıraat Ana bilim Dalı; Kur’an-ı Kerîm’in mahreç ve sıfat kurallarına uygun biçimde okunmasını öğretmeyi, tecvid kaidelerini teorik ve uygulamalı olarak kazandırmayı, sahih kıraat vecihlerini tanıtmayı ve Kur’an tilavetinde usul ve estetik bilinci geliştirmeyi hedeflemektedir.

Ana bilim dalında yürütülen öğretim faaliyetleri hazırlık sınıfından başlayarak lisansın son sınıfına kadar kademeli bir yapı arz etmektedir. Program kapsamında öğrencilerin:

Harflerin mahreç ve sıfatlarını uygulamalı olarak öğrenmeleri,
Kur’an cüzlerini usulüne uygun yüzünden okumaları,
Belirlenen sûre ve âyetleri ezberlemeleri ve meallerini kavramaları,
Tecvid konularını (nûn-i sâkin, idğamlar, kalkale, râ hükümleri, vakf ve ibtidâ vb.) teorik ve pratik olarak öğrenmeleri,
Tilavet usulleri (tahkîk, tedvîr, hadr), lahn çeşitleri ve secde âyetleri konusunda yetkinleşmeleri,
Dudak talimi, temsilî okuma, ses vurgusu ve tilavette mûsikî unsurlarını uygulamaları,
Kıraat ilmi, Kur’an öğretim metotları ve hafızlık eğitimi hakkında bilgi sahibi olmaları amaçlanmaktadır. Bu yapı, öğrencinin dört yıl boyunca tilavet becerisini tedricî biçimde geliştirecek şekilde tasarlanmıştır.

Fakültemizin Kur’ân-ı Kerim Okuma ve Kıraat Ana Bilim Dalı’nın ilk başkanlığını 2019–2024 yılları arasında Dr. Öğr. Üyesi Bünyamin AÇIKALIN yürütmüştür. 2024 yılından itibaren ise Anabilim Dalı Başkanlığı görevini Öğr. Gör. Ömer Mehmet ULUSOY sürdürmektedir.

Anabilim dalında yürütülen derslerde yardımcı kaynak olarak başlıca şu eserler okutulmaktadır:

İsmail Karaçam, Kur’an-ı Kerîm’in Fazîletleri ve Okunma Kaideleri – Mufassal Tecvid
Ramazan Pakdil, Ta‘lîm Tecvîd ve Kıraat
Abdurrahman Çetin, Kur’an Okuma Esasları

Ayrıca bu anabilim dalındaki öğretim elemanları düzenli olarak aşağıdaki eserleri toplu mütalaa kapsamında okumaktadır:

Gânim Kaddûrî el-Hamed, el-Müyesser fî İlmi’t-Tecvîd
Gânim Kaddûrî el-Hamed, Ebhâs fî Ulûmi’l-Kur’ân

Bu çerçevede Kıraat Anabilim Dalı, Kur’an eğitim geleneğinin sahih biçimde sürdürülmesine katkı sunmayı, öğrencilerde doğru tilavet bilinci oluşturmayı ve kıraat ilmine dair akademik birikimi geliştirmeyi temel hedef olarak benimsemektedir.

Kur’ân-ı Kerîm Okuma ve Tecvid Derslerine İlişkin Temel Kavramlar ve Bu Alandaki Meşhur İsimler

https://islamansiklopedisi.org.tr/kiraat--ilim

https://islamansiklopedisi.org.tr/tecvid--kuran

https://islamansiklopedisi.org.tr/mushaf

https://islamansiklopedisi.org.tr/kurra

https://islamansiklopedisi.org.tr/asim-b-behdele

https://islamansiklopedisi.org.tr/hafs-b-suleyman

https://islamansiklopedisi.org.tr/vakf-ve-ibtida

https://islamansiklopedisi.org.tr/secavendi-muhammed-b-tayfur

https://islamansiklopedisi.org.tr/harf--alfabe

https://islamansiklopedisi.org.tr/hafiz--kuran

https://islamansiklopedisi.org.tr/lahn